VIFC-HCMC hướng tới chiến lược 'ngách' để vươn mình trong khuôn khổ tài chính khu vực

Theo chuyên gia, VIFC-HCMC hướng tới việc khai thác những "ngách" dựa trên nhu cầu vốn của nền kinh tế Việt Nam, thay vì đối đầu trực tiếp với Singapore và Hong Kong trong lĩnh vực dịch vụ tài chính.

Phó chủ tịch PGS TS Nguyễn Hữu Huân của Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế TP HCM (VIFC-HCMC) nhấn mạnh rằng Việt Nam không thể đơn giản tái tạo mô hình của những trung tâm tài chính đã phát triển trong nhiều thập kỷ.

Ông Huân cho rằng, với vị thế là một trung tâm tài chính quốc tế mới và còn rất trẻ, việc sao chép nguyên mẫu của Hong Kong, Thượng Hải hay Singapore sẽ khiến việc xác định vị trí và tạo sự khác biệt trở nên khó khăn, ông phát biểu tại Hội nghị xúc tiến đầu tư vào trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP HCM, sáng ngày 11/8.

Ông Huân nhận xét rằng Singapore xuất sắc trong lĩnh vực ngân hàng và quản lý tài sản; Hong Kong đóng vai trò cổng giao tiếp vốn giữa Trung Quốc và thị trường toàn cầu; trong khi Dubai nổi bật với môi trường thuế ưu đãi và dịch vụ tài chính quốc tế. Việt Nam cần xác định phân khúc phù hợp với lợi thế riêng, đặc biệt là việc kết nối nguồn vốn quốc tế với nền kinh tế thực.

Sự phát triển mạnh mẽ của ngành sản xuất, công nghiệp, logistics và chuỗi cung ứng ở Việt Nam đã tạo ra nhu cầu vốn khổng lồ. Theo ước tính của ông Huân, nền kinh tế có thể cần 1.500‑1.600 tỷ USD trong vòng 10 năm tới.

Ông nhấn mạnh rằng việc cung cấp vốn cho nền kinh tế thực để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng hai con số là một nhiệm vụ vô cùng lớn.

Dựa trên nền tảng này, VIFC-HCMC hướng tới việc phát triển các lĩnh vực chuyên biệt như tài chính hàng hải, hàng không, logistics và công nghệ. Nhu cầu vốn cho cảng biển, đội tàu, vận tải, hạ tầng hàng không và chuỗi cung ứng có thể tạo ra thị trường cho các sản phẩm tài chính chuyên sâu.

Ông Huân nhận định rằng Việt Nam cần xác định những phân khúc ngách mà mình sở hữu lợi thế và có thể cạnh tranh hiệu quả.

Toà nhà Trung tâm Tài chính Saigon Marina IFC dự kiến hoàn thành vào tháng 8/2025. Ảnh: Quỳnh Trần

Ông Nguyễn Duy Hiếu, Giám đốc điều hành EY Law Việt Nam, đồng ý rằng VIFC-HCMC vẫn còn khoảng cách đáng kể với các trung tâm tài chính lớn về độ sâu tài chính, hạ tầng, công nghệ và mức độ tự do hóa dòng vốn. Do đó, lựa chọn một số lĩnh vực có lợi thế để phát triển trước là thực tiễn hơn so với mục tiêu trở thành một trung tâm tài chính toàn diện ngay từ đầu.

Việc xác định "ngách" mới chỉ là bước khởi đầu. Theo các chuyên gia, để thu hút dòng vốn và các tổ chức tài chính quốc tế, VIFC-HCMC cần một môi trường pháp lý khác biệt, ổn định và có tính dự đoán cao.

Một trong những cơ chế được kỳ vọng mang lại lợi thế là khung pháp lý riêng, bao gồm sandbox, khả năng lựa chọn luật áp dụng và cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp với giao dịch quốc tế.

Ông Hiếu cho rằng nhà đầu tư không nhất thiết phải yêu cầu pháp luật Việt Nam giống với Anh, Singapore hay Hong Kong; quan trọng là biết trước luật sẽ được áp dụng như thế nào khi có vấn đề phát sinh trong giao dịch. "Nhà đầu tư cần một hệ thống pháp luật ổn định và có thể dự đoán được", ông nói.

Ông Jonas Ringstad, Giám đốc bất động sản của Tập đoàn REE, nhận định rằng khung pháp lý hiện tại khá hấp dẫn, nhưng niềm tin chỉ được xác nhận khi các giao dịch đầu tiên diễn ra. Nhà đầu tư cần thấy sandbox hoạt động cụ thể, cách xử lý xung đột pháp lý và cách giải quyết tranh chấp đầu tiên.

Việc mở rộng dòng vốn xuyên biên giới cũng cần được thực hiện theo từng bước. Các chuyên gia cho rằng Việt Nam chưa thể ngay lập tức tự do hóa dòng vốn như Hong Kong hay Singapore do quy mô và độ sâu của hệ thống tài chính vẫn khác biệt. Do đó, hướng hiện tại là "tự do có kiểm soát", vừa tạo thuận lợi cho dòng vốn quốc tế vừa bảo đảm an toàn tài chính.

Ông Huân cảnh báo rằng không nên kỳ vọng khi Trung tâm tài chính quốc tế ra đời sẽ mở cửa ngay như Hong Kong; điều này cần được thực hiện từng bước.

Ngoài thể chế, VIFC-HCMC còn phải tạo đủ chiều sâu thị trường để giữ chân doanh nghiệp và nhân tài. Theo ông Jonas, cơ hội cần xuất hiện trước khi nhân tài theo sau. Khi có đủ doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực tài chính chuyên sâu, thị trường lao động và hệ sinh thái dịch vụ sẽ tự mở rộng. "Cơ hội việc làm cần đến trước nhân tài", ông nói.

Theo chuyên gia, tham vọng của trung tâm tài chính không nhất thiết là trở thành một Singapore hay Hong Kong thứ hai, mà là khai thác khoảng trống giữa nguồn vốn quốc tế và nhu cầu của nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực hàng hải, hàng không, logistics và công nghệ.

Nếu xây dựng được khung pháp lý đáng tin cậy, cơ chế dòng vốn phù hợp và hệ sinh thái đủ sâu quanh những lĩnh vực này, Trung tâm tài chính quốc tế có thể tạo ra một vị trí riêng trong mạng lưới tài chính khu vực, thay vì phải cạnh tranh trực diện với những trung tâm đã có lợi thế hàng chục năm.